Componist des Vaderlands

We hadden al een Dichter des Vaderlands, een Fotograaf des Vaderlands en een Denker des Vaderlands en nu hebben we ook een Componist des Vaderlands. En binnenkort komen daar ongetwijfeld een DJ des Vaderlands, een Zanger des Vaderlands en een Rapper des Vaderlands bij.

Geintje natuurlijk, hoewel het best zou kunnen. Iedereen mag namelijk zo’n titel voeren. Zo is de Dichter des Vaderlands een initiatief van NRC, NPS en Poetry International. De Denker des Vaderlands is een idee van Filosofie Magazine en Stichting Maand van de Filosofie, terwijl de Fotograaf des Vaderlands in het leven is geroepen door de Fotoweek. De Componist des Vaderlands – geen geintje dus – is bedacht door Buma Cultuur, een stichting die zich bezighoudt met ondersteuning en promotie van Nederlandse muziek.

Het wonderlijke is dat een dergelijke benaming enorm tot de verbeelding spreekt. René Gude schuift bijvoorbeeld regelmatig aan bij programma’s als De Wereld Draait Door, en wordt daarbij steevast geïntroduceerd als Denker des Vaderlands – wat hem direct een zweem van autoriteit verleent en tegelijk nostalgische gevoelens opwekt. Zo van: nou, als hij het zegt…

Maar voordat ik al te zeer afdaal: de Componist des Vaderlands is de 55-jarige Willem Jeths, die de komende jaren als ‘ambassadeur’ eigentijdse Nederlandse klassieke muziek in het zonnetje moet gaan zetten. Het is de bedoeling dat hij inspeelt op de actualiteit en voor belangrijke gebeurtenissen muziek componeert. Tijdens een grote ramp bijvoorbeeld. Of als Oranje onverhoopt het EK van 2016 wint. “Ik ben al een voorraad aan het creëren van muziek die een zekere stemming in zich heeft, van tragisch tot vrolijk”, vertelde Jeths in een interview met de Volkskrant. “Het is geen lap van een uur, maar het zijn korte stukjes muziek van een paar minuten.”

Verder is het zijn bedoeling om vergeten Nederlandse componisten onder de aandacht te brengen en jongeren weer aan het componeren en aan de klassieke muziek te krijgen. “De concertzalen zijn vrij grijs, qua haar.”

Ik word altijd enigszins iebel van dergelijke opmerkingen over jongeren en grijze koppen in de zaal. Het draait er uiteindelijk bijna altijd op uit dat er een klassiek concert wordt gegeven in een popzaal, waarbij je je biertje mag meenemen. Niet dat daar iets mis mee is, maar het zet zo weinig zoden aan de dijk. Nu ben ik geen jongere (maar ook geen grijze kop), maar ik zou zeggen: begin eerst eens een enthousiast YouTube-kanaal, ontwikkel een gratis app waarmee je spelenderwijs leert componeren en start samen met Arie Boomsmaeen huiskamertournee of iets dergelijks.

En o ja, trek lering uit de volle zalen bij ‘Planet Earth in Concert’, ‘De Nieuwe Wildernis Live’ of ‘Video Games Live’, waar een klassiek orkest live film- en gamemuziek speelt. Of de uitverkochte concerten van Ludivico Enaudi of Nils Frahm. Met andere woorden: men wil best naar klassiek luisteren. Toegegeven, Enaudi ligt wat prettiger in het gehoor dan de Eerste Symfonie van Mahler, maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten.

In ieder geval: hopelijk gebeurt er snel iets belangwekkends in Nederland, ik ben oprecht benieuwd naar de muziek die Willem Jeths hiervoor zal maken.

Araglin Donderdag 27 November 2014 at 10:57 pm | | klassiek | Geen reacties
Gebruikte Tags: ,

Zingende komeet

Een beetje lullig is het wel. Na een ingewikkelde reis van vele miljoenen kilometers landde ruimtevaartuigje Philae na tien jaar op de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Precies op de plek waar hij moest zijn, maar jammer genoeg bleek het oppervlak niet stabiel. De komeetlander stuiterde een paar keer en kwam uiteindelijk tot stilstand op twee van zijn drie ‘pootjes’, waardoor hij zichzelf niet kon verankeren. Bovendien was Philae in een schaduwrijke kuil getuimeld, waardoor zijn zonnepanelen niet genoeg licht kunnen opvangen en hij het moest doen met wat er nog in zijn ‘accu’ zat. En dat was niet bijster veel.

Gelukkig slaagde Philae erin om alle verzamelde gegevens via het om de komeet cirkelende ‘moederschip’ Rosetta door te sturen naar de aarde. Het wachten is nu op meer zonlicht, zodat de uit de kluiten gewassen koelkast weer tot leven kan komen. De komende maanden wordt de afstand tussen de komeet en de zon kleiner en neemt de intensiteit van het zonlicht toe – laten we de moed dus nog niet opgeven.

En terwijl we wachten op een teken van leven, is het misschien aardig om te luisteren naar komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Want al in augustus werd het geluid van de komeet opgepikt door de European Space Agency (ESA), toen Rosetta het hemellichaam op honderd kilometer was genaderd. De komeet heeft een frequentie tussen de 40 en 50 millihertz; dit is onhoorbaar voor het menselijk oor, want die neemt alleen toonhoogten tussen de 20 hertz en 20 kilohertz waar. Wetenschappers hebben de trillingen vanuit het magnetische veld van de komeet omgezet naar een ‘menselijke’ frequentie en dit tienduizend keer versterkt.

Het geluid wordt veroorzaakt door de activiteit van de komeet. Neutrale atomen (zonder elektrische lading) belanden in de ruimte waar ze elektrisch geladen worden door een proces dat ionisatie heet. Hoe een en ander precies in werkt, is men nog aan het uitzoeken.

Maar hoe klinkt het? Nou in ieder niet zoals Kraftwerk ooit liet horen op ‘Autobahn’ (1974). Het heeft meer weg van een… tja, op hol geslagen kosmische elektrische tandenborstel. Of nog beter gezegd: als een ‘Woodpecker From Space’ (1984). En zo blijkt Peter Slaghuis met terugwerkende kracht over profetische gaven te hebben beschikt...

Maar even zonder gekheid, het klinkt dus zo:

Araglin Dinsdag 25 November 2014 at 10:58 pm | | weird | Geen reacties
Gebruikte Tags: , ,

De Zaak Ewbank

Een week geleden kreeg ik vanuit het niets een ellenlange mail vol juridische spierballentaal van een Fotograaf. Volgens hem gebruikte ik een door hem gemaakte foto en hij eiste een schadevergoeding van 1120 euro. Maar omdat hij ook de beroerdste niet was: als ik binnen vijf dagen zou betalen, hoefde ik slechts 800 euro op te hoesten (*1 – zie onderaan).

Ehhh… Wat? Het bleek te gaan om een stukje over Marco Borsato, dat ik bijna vier jaar geleden schreef. Uit nieuwsgierigheid luisterde ik destijds naar Borsato’s nieuwe album ‘Dromen Durven Delen’. Ik verbaasde me toen vooral over de wazige songteksten van John Ewbank en schreef hier een min of meer lollig verhaaltje over. Ik plaatste er een minuscule foto van Ewbank bij (van 4 bij 4 centimeter), die ik had gevonden via Google. De daaropvolgende jaren vergat ik dat ik ooit naar dit album had geluisterd. Araglin.nl werd gehackt, was vervolgens ruim anderhalf jaar offline en meer van die dingen.

Vier jaar later werd ik echter weer geconfronteerd met het lachende hoofd van Ewbank. Vanzelfsprekend schrok ik me een hoedje na het lezen van de mail, verwijderde direct de desbetreffende afbeelding en meldde dit aan de Fotograaf. Hij reageerde snel: dit betekende niet dat de zaak nu was afgedaan. Ik moest nog altijd betalen: 800 dan wel 1120 euro (*2).

Ik legde de Fotograaf uit dat Araglin.nl een persoonlijk weblog is, zonder winstoogmerk, (reclame-)inkomsten en advertenties en met slechts een handjevol bezoekers. En dat ik de foto in kwestie destijds had gevonden via Google Afbeeldingen en te goeder trouw heb gebruikt, zonder iemand te willen benadelen of moedwillig inbreuk te willen maken op auteursrechten. Niets mee te maken, was het antwoord. Het maakt voor de wet niet uit of je wel of geen inkomsten hebt. Of wat de aard van je site of publicatie is. En o ja, had ik inmiddels al betaald?

Lees meer »

Araglin Maandag 24 November 2014 at 2:01 pm | | overig, Standaard | 31 reacties
Gebruikte Tags: , , ,

Geen plaatjes

Wegens een juridische kwestie heb ik voorlopig noodgedwongen alle afbeeldingen van Araglin.nl (tijdelijk) verwijderd. Excuus voor het ongemak - ik werk aan een oplossing!

Araglin Dinsdag 18 November 2014 at 10:23 pm | | Standaard, nieuws | Eén reactie

Interplanetary Folk

In 1973 organiseerde het Brooklyn Museum een expositie over de Dogon-stam uit Mali. Centraal stonden de vreemde en buitenissige sculpturen van deze eeuwenoude Afrikaanse stam, die te maken hadden met hun complexe religieuze en astronomische theorieën. Deze astronomische kennis zou in een ver verleden door bezoekers van de ster Sirius aan de mensheid zijn overgedragen en door de Dogon van generatie op generatie doorgegeven. Deze buitenaardse wezens werden Nommos genoemd; visachtige menswezens, met zwemvliezen en schubben.

De Dogon beschikten over kennis waarvan wetenschappers destijds stijl achterover sloegen. Dat Jupiter bijvoorbeeld over vier (met het blote oog onzichtbare) manen beschikt of dat Sirius wordt vergezeld door de (eveneens onzichtbare) witte dwergster Sirius B en de bruine dwergster Sirius C (bijgenaamd Emme Ya).

Over het feit hoe de Dogon dit allemaal precies konden weten, verschillen de meningen (hoewel de sceptici de overhand lijken te hebben), maar fascinerend is het zeker. Dat vond ook Craig Leon, die vol verbazing rondliep in het museum en alle indrukken als een spons in zich opzoog. Fast forward naar eind jaren zeventig. Leon had zich inmiddels ontwikkeld tot een succesvol en veelgevraagd punk- en new wave-producer, die betrokken was bij de baanbrekende debuutalbums van onder anderen Blondie, Richard Hell, Suicide en de Ramones.

In 1979 ontmoette hij Denny Bruce (de producer/manager van Leo Kottke) en John Fahey, die op hun Takoma-label een album hadden uitgebracht waarop ze een alternatieve Amerikaanse geschiedenis ten gehore brachten. Dat bracht Leon op een idee. Geïnspireerd door de Dogon-expositie besloot hij samen met zijn vrouw Cassell Webb muziek te maken die de vreemde wereld van de Nommos tot leven zou brengen. Het stel ging aan de slag met een Roland Jupiter-4, ARP 2600, Oberheim OB-X en een prototype van de drummachine die later door Roger Linn geperfectioneerd zou worden.

Lees meer »

Araglin Woensdag 12 November 2014 at 8:10 pm | | weird, elektronisch | Geen reacties

Tweedehands

Je kunt zeggen over de cd wat je wilt, maar feit is dat het wel een heel democratisch medium is. Alle doosjes lijken op elkaar en of het nu gaat om een obscuur easy listening-orkestje, een keelzanger uit Mongolië of een live-album van Jan Smit, als je je bevindt in een ruimdenkende platenzaak, betaal je voor alles ongeveer hetzelfde. Dat geldt opmerkelijk genoeg niet voor lp’s. Nieuw lopen de prijzen al behoorlijk uiteen, maar als je kijkt naar tweedehands vinyl lijkt het wel alsof er geen rem opzit.

Ik struin regelmatig door de tweedehands bakken in Plato Utrecht. Alle cd’s kosten zo rond de vier euro, terwijl de lp’s schommelen tussen de 1 en 10 euro. Grappig genoeg komt er bij de aanschaf van vinyl namelijk ook enig… muzikaal snobisme kijken. Je hebt de afdeling met platen voor 1 euro (onderverdeeld in ‘pop/rock’ en ‘klassiek’), de sectie met singletjes voor een habbekrats en dan is er nog het gedeelte met de A-selectie: de platen vanaf 4 euro.

In de eurobak vind je lp’s van onder anderen Robert Longs (heel veel exemplaren van ‘Vroeger of later’), Flairck, Neil Diamond, vergeten jaren tachtig-artiesten en de onvermijdelijke ‘Alle 13 Goed!’-verzamelaars. De A-selectie bevat de ‘goede’ muziek. Of althans, de artiesten die door Plato als goed worden gezien. In de schappen staat muziek van Michael Jackson, The Clash, Roxy Music, Madonna en noem het maar op. Opvallend is dat er ook binnen deze categorie kennelijk een verschil in kwaliteit is; lp’s van bijvoorbeeld U2 (‘The Joshua Tree’), The Cure (‘Seventeen Seconds’) of Fleetwood Mac (‘Rumours’) kosten een tientje.

Het lijkt een beetje willekeurig allemaal; ‘Bat Out Of Hell’ of ‘Brothers In Arms’ - toch ook albumklassiekers – gaan voor een paar euro over de toonbank. Kennelijk is de status of credibility van een artiest of band bepalend voor de prijs – Joy Division is hipper dan Robert Palmer, en Robert Palmer weer hipper dan Spandau Ballet en dus vijf euro duurder. Dit hele prijzenstelsel staat of valt natuurlijk met je muziekkennis én je persoonlijke smaak.

Zo stuitte ik op ‘Don’t Let Me Be Misunderstood’ (1977) van Santa Esmeralda. Een discoklassieker van jewelste. Op de lp was een sticker geplakt waarop iemand met de hand had geschreven: ‘Bekend van Quentin Tarantino’s Kill Bill!’ En waarschijnlijk was dat ook de reden waarom je 7,50 voor het album moest neertellen. Gekkigheid.

Toen ik enkele minuten later afzakte naar de koopjesafdeling kwam ik ‘Gypsy Woman’ (1978) van Leroy Gómez op het spoor - nog zo’n discoknaller, hoewel deze wat minder bekend is geworden. Vreemd eigenlijk, want Gómez was eind jaren zeventig erg populair als frontman en zanger van… Santa Esmeralda, hoewel dat op zijn solodebuut ‘Gypsy Woman’ nergens staat vermeld. In ieder geval, een koopje voor slechts 50 cent.

Even later rekende ik mijn stapeltje lp’s af en stond op het punt een opmerking te maken over de wisselende prijzen, toen ik me bedacht. Iets met slapende honden en wakker maken – zul je zien dat ik over een tijdje opeens de volle mep moet betalen voor albums van Andreas Vollenweider, Bert Kaempfert, Ad Visser en Klaus Wunderlich, die ik nu met kilo’s tegelijk naar huis sleep. Nee, laat anderen maar bepalen wat ‘goede’ (lees: dure) muziek is…

Araglin Maandag 10 November 2014 at 5:04 pm | | Standaard, overpeinzing | Drie reacties
Gebruikte Tags: , ,