Surprise!

Franz Joseph Haydn (1732-1809) was een erg vrolijke man, die altijd wel in was voor een geintje. Een portemonnee aan een touwtje, een emmer water boven de deur – dat werk. Hij groeide op in het grensgebied tussen Kroatië en Hongarije en werd op achtjarige leeftijd uitgekozen om in Wenen te komen zingen bij het koor van de Sint Stefanuskathedraal. Toen hij het op het punt stond de baard in de keel te krijgen, vertelde zijn zangleraar hem dat hij dankzij 'een kleine ingreep' zijn mooie hoge stem zou behouden. Hadyn zag dit wel zitten en stemde toe; wat kon die ingreep nu voorstellen? Zijn vader kreeg precies op tijd lucht van de snode castratieplannen van de docent en stak er een stokje voor.

Op 28-jarige leeftijd kwam Franz Joseph in dienst van de vorstelijke familie Esterhazy. Prins Nicolaus Jozef Esterhazy, de rijkste prins van Hongarije, benoemde hem in 1766 tot kapelmeester, een functie die Haydn verzekerde van een vast inkomen en die hij maar liefst dertig jaar zou bekleden. Haydn legde de grondslagen van de symfonie en het strijkkwartet, en staat bekend als 'de vader van de symfonie'. Niets voor niets noemden Beethoven en Mozart hem 'papa Haydn'. Na de dood van Esterhazy verhuisde hij naar Wenen en tourde hij regelmatig door Europa - een spoor van meligheid achter zich latend.

Een van Haydns meest bekende werken is 'Symphony No. 94 in G major' uit 1791, beter bekend als de 'Surprise Symphony'. Haydn stond erom bekend vaak grapjes in zijn muziek te verwerken en deze symfonie vormde geen uitzondering. Om degenen die in slaap waren gesukkeld bij de les te houden, schreef hij een uptempo stuk, met een 'verrassing' aan het begin van het tweede gedeelte: na een rustig intro knalt het orkest er onverwachts in, waarna het tempo direct weer naar beneden gaat. Haydn componeerde 'Symphony No. 94' speciaal voor zijn eerste concertserie in Londen. Zie voor meer informatie deze uitstekende Wikipedia-pagina, en luister intussen naar de 'Surprise Symphony' (192 kbps, 35 MB).

peter Woensdag 04 Juni 2008 at 12:36 am | | klassiek

Geen reacties

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.