Sommige dingen zijn zo vanzelfsprekend dat het nauwelijks bij je opkomt dat het ooit door iemand bedacht is. Neem nu het notenschrift. Zonder een manier om muziek te noteren zouden musici alles uit het hoofd moesten leren en dat is nogal tijdrovend. Al in de negende eeuw stonden er boven stichtelijk liedteksten zogeheten 'neumen', symbooltjes die aangaven hoe een lied enigszins gezongen moest worden. Zo van: en hier omhoog en deze klemtoon ongeveer vijf seconden aanhouden.
Dat kan een stuk efficiënter, vond de Benedictijnse monnik Guide van Arezzo (circa 990-1050). Hij nam de neumen als uitgangspunt en ontwikkelde een eigen notatiesysteen. Hij trok twee lijnen en plaatste daar de neumen op en tussen. Op deze manier zag je precies hoe de melodie gezongen moest worden. Handig! Muziek bestond in die tijd uit hooguit zes noten en Van Arezzo besloot ze allemaal een naam te geven. Hij liet zich inspireren door de Johanneshymne, een gedicht over Johannes de Doper: UT queant laxis / REsonare fibris / MIra gestorum / FAmuli tuorum / SOlve pollutis / LAbii reatum / sancte ioannes. (Oftewel: opdat met ongedwongen stemgeluid uw dienaren uw wondere daden kunnen bezingen, neem weg de zonde die de lippen bezoedelt.) Bij iedere regel ging de melodie een toon omhoog, dus vandaar ut, re, mi, fa, so, la.
Jaren later veranderde de Italiaanse componist Buononcini 'ut' in 'do' – simpelweg omdat hij dat leuker vond. En nog weer later werd de zevende toon 'si' toegevoegd, afgeleid van de laatste regel 'sancte ioannes'. Van Arezzo was zo in zijn nopjes met zijn vondst dat hij besloot om diverse grote Italiaanse kloosters van zijn systeem op de hoogte brengen. En op deze manier verspreidde het notenschrift zich over de rest van Europa. Interessant, nietwaar?
In NRC Handelsblad van dinsdag 25 mei las ik vanochtend (ja, ik loop een dag achter) een ogenschijnlijk interessant stuk over de gefragmenteerde muziekcultuur anno 2010. Thimon de Jong - cultuurwetenschapper en onderzoeksdirecteur bij het commerciële onderzoeksbureau TrendsActive - schrijft: ''Dit jaar kunnen de eerste jaren nul-feesten georganiseerd gaan worden. De vraag is alleen welke evergreens daar gedraaid gaan worden. Er is namelijk iets raars aan de hand in de muziekindustrie. Er zijn deze eeuw geen evergreens meer bijgekomen die wereldwijd door jong en oud kunnen worden meegezongen, gefloten of geneuried. Een kleine zelftest: noem één internationale superhit van de afgelopen vijf jaar. Precies.''
De Jong vervolgt met de constateringen dat de populaire cultuur sterk is gefragmenteerd en geïndividualiseerd en dat muziekliefhebbers hun muziek downloaden of beluisteren via diensten als Last.fm of Spotify. Maar toen was ik met mijn gedachten al afgedwaald. Want hoezo zijn er geen superhits meer die iedereen kent? Dat kan alleen maar iemand zeggen die tot zijn ontsteltenis merkt dat hij geen idee meer heeft wat er op één staat in de hitlijsten en nostalgisch terugverlangt naar zijn jeugd toen er nog échte muziek werd gemaakt. Thimon de Jong (1977) rolt zo te lezen zijn eerste dertigersdip binnen, want alleen als je de afgelopen vijf jaar in een grot hebt geleefd, kun je bijvoorbeeld ‘Viva la vida’ (2008) van Coldplay, Mika’s ‘Grace Kelly’ (2007) of ‘Pokerface’ (2008) of ‘Just Dance’ (2009) van Lady GaGa niet meefluiten - of je nu in Nederland, Indonesië of Groenland woont.
Het gaat niet goed met de hedendaagse muziek en de subculturen van jongeren van nu, zo schrijft De Jong, lichtelijk van de hak op de tak springend: ''Radio wordt steeds minder voor nieuwe muziek beluisterd en de Top 40 is op sterven na dood. Jongerenzender MTV zendt al jaren geen muziek meer uit overdag en heeft ook geen eigen hitlijsten meer. […] Daarnaast zijn er geen nieuwe muziekstijlen meer. […] De snelle verspreiding van informatie en de enorme invloed van marketing hebben deze eeuw de subcultuur een mokerslag toegediend. […] Door een beginnende subcultuur onmiddellijk de mainstream in te trekken, sterft de subcultuur in wording een vroegtijdige dood. Bij gebrek aan iets eigens grijpen veel jongeren nu terug op een subcultuur uit het verleden zoals punk, gothic, gabber of emo. Ze geven er vaak wel een eigen draai aan door een kleine vernieuwing door te voeren, maar in de basis zijn dit oude subculturen.''
Niet alleen wordt er nog wel degelijk vernieuwende en verrassende muziek gemaakt (denk bijvoorbeeld aan artiesten als Dvar of Sopor Aeternus, die bovendien sneller dan ooit een publiek kunnen bereiken), De Jong valt in de valkuil die hij paradoxaal genoeg zelf heeft gegraven. Hij houdt namelijk vast aan het concept 'subcultuur' zoals dat in zijn jeugd (en eerder) gangbaar was. Subculturen zijn juist dankzij internet bevrijd van hun rigiditeit en overstijgen landsgrenzen, leeftijd en sociale achtergrond. Hoe sympathiek het waarschijnlijk allemaal is bedoeld, het lijkt wel alsof Thimon zijn jeugd neemt als maatstaf en peinzend gadeslaat hoe anders (en verkeerd!) het er tegenwoordig aan toegaat.
Zijn conclusie luidt namelijk: ''Is het verdwijnen van de superhit een probleem? Ja. Muziek is een te belangrijk onderdeel van onze cultuur om het zonder evergreens te stellen. Jongeren hebben behoefte aan collectieve cultuurbeleving. […] Een evergreen is een onderdeel van de populaire cultuurgeschiedenis en staat voor een specifiek moment, met een eigen connotatie en een eigen gevoel. Doordat jongeren de helden van hun ouders remixen en mash-uppen, blijven zij hangen bij oude evergreens. Dus: tijd om ermee te stoppen. Laten we alle muziek uit de vorige eeuw net zo oubollig maken als de jaren vijftig supersterren Frankie Carle, Jo Stafford en Guy Mitchell. Dan komt er hopelijk ruimte voor nieuwe muziek, die vervolgens volledig stukgedraaid kan gaan worden.''
Je kunt je afvragen waarom jongeren niet meer mogen teruggrijpen naar het verleden, maar dat is een andere discussie. Het is niet meer zozeer de vraag waarnaar je luistert, als wel hoe je luistert en op welke manier je omgaat met een aanbod dat zijn weerga niet kent. Thimon de Jong heeft het over individualisering en bloedeloze recycling, maar ziet niet wat de wereld anno 2010 is geworden (of althans, behoorlijk hard naar op weg is): een kruisbestuivende netwerkgemeenschap.
[Gelezen in NRC Cultureel Supplement, 7 mei 2010, geschreven door Ine Poppe] Via een link op de website van Kunsthaus Graz, Oostenrijk, kwam ik bij een aankondiging van een lezing: ‘Gsellmanns Weltmaschine. Bewusstseinserweiternd!’ op 11 mei in het Kunsthaus. Browsend over het web, raakte ik in de greep van een magere, Oostenrijkse boer, die weinig at en veel rookte. In zijn eentje werkte hij 23 jaar bezeten aan een metersgroot kinetisch kunstwerk.
Franz Gsellmann (1910-1981) droeg in de winter drie jassen over elkaar en woonde in Kaag, een boerendorp in Oostenrijk. Hij droomde ervan ingenieur te worden maar dat zat er niet in. Vanaf zijn veertiende was hij nodig op de boerderij van zijn vader. Gsellmann nam de boerderij over, trouwde, kreeg twee kinderen, en sleet er zijn hele leven. Slechts bij uitzondering verliet hij zijn geboortegrond, zoals die ene keer in 1958. Gsellmann zag een foto in de krant van het Atomium op de wereldtentoonstelling in Brussel. Tot ergernis van zijn vrouw nam hij hun spaargeld op en reisde per trein naar Brussel om het bouwwerk te aanschouwen. Deze stalen constructie van negen bollen vormde de kristalstructuur van ijzer, 165 miljard maal vergroot. Gsellmann vertelt in 1979: „Im Atomium bin ich mit der Rolltreppe von einer Kugel zur anderen gefahren. Da hab ich mir genau angeschaut wie die Einteilung ist.” Hij maakte schetsen en toen hij thuis kwam, bouwde hij thuis op schaal het Atomium na. Dat vormde het hoofdelement van de Wereldmachine.
Er omheen werd 23 jaar lang gewerkt aan – ja, wat was het? Op die vraag van zijn vrouw, antwoordde hij: „Dat zullen we wel zien.” Dagelijks liep Gsellmann naar de stadjes rond zijn boerderij om materiaal te kopen. Alles wat hem intrigeerde, ging mee: madonna’s en crucifixen, metronomen, mixers, gloeilampjes, klokken, lichtreclames, tandwielen.
Gsellmann liet de eerste acht jaar niemand binnen in zijn werkkamer, hij deed de deur op slot en hing de sleutel om zijn nek. De buren dachten dat hij bezig was met een of andere vliegmachine. De dorpsbewoners hadden medelijden met het gezin, de zonderlinge boer verwaarloosde het boerenwerk. Gsellmann bouwde onverstoorbaar verder, vergrootte de ruimte door een muur uit te breken.
Op den duur mochten er mensen komen kijken. De machine maakte geluid, bewoog aan alle kanten en was groot. De diepgelovige Franz Gsellmann meende dat hij een gave van God had gekregen, zonder diens hulp had hij nooit zoiets kunnen bouwen. Waar het voor diende, wist hij ook niet. Er volgden kranten- en radio-interviews en ingenieurs van over de hele wereld kwamen kijken. Klaus Ferentschik, een groot kenner van de patafysica, de ‘wetenschap der denkbeeldige oplossingen’, schreef een roman over de Weltmaschine. Nog altijd staat deze machine op de afgelegen Alpenweide en bussen vol toeristen maken er een tussenstop. En Gsellmann? Die stierf als een tevreden mens.
[Gelezen in NRC Cultureel Supplement, 7 mei 2010, 'In de greep van een zonderlinge boer', geschreven door Ine Poppe]
De ironie en het sarcasme van Pink Floyd-frontman Roger Waters zijn door velen nooit goed begrepen. Talloze mensen dachten bijvoorbeeld dat Pink Floyds 'Money' een lofzang op geld en kapitalisme was. Logisch, want het nummer (afkomstig van 'Dark Side of the Moon' uit 1973) zorgde ervoor dat de groep miljoenen lp's verkocht. Maar in feite is het een bijtende protestsong, die anno 2010 nog altijd bijzonder actueel is. Jaren later werd de zinsnede ''new car, caviar, four star daydream, think I'll buy me a football team'' uit 'Money' gebruikt in de speelfilm 'The Wall'. Als hoofdpersoon Pink stiekem in de klas een gedichtje aan het schijven is, wordt hij betrapt. ''It's rubbish, laddy!'' jent zijn leraar, die de tekst luid voorleest. ''Now get back to work!''
Het gerucht gaat dat als je 'Dark Side of the Moon' tegelijkertijd afspeelt met de film 'The Wizard of Oz', beeld en geluid exact synchroon lopen. Roger Waters heeft dit altijd ontkend, maar als je dit inderdaad doet, begint de overgang van zwart-wit naar kleur grappig genoeg precies op het moment dat je het eerste muntgerinkel van 'Money' hoort. Waters heeft voor de opname eigenhandig muntjes in een weegschaal staan gooien en de boel dusdanig verknipt dat het gerinkel een ritmisch geheel vormt. In die tijd waren er nog geen digitale opname-middelen beschikbaar en voor deze sessie was naar verluidt meters en meters aan tape nodig.
Toen Pink Floyd in 1981 de verzamelaar 'A Collection of Great Dance Songs' uitbracht, werd 'Money' een speelbal tussen diverse rechthebbenden die elkaar de originele opnamen niet gunden. Om van het gezeur af te zijn, nam Floyd-gitarist David Gilmour samen met producer James Guthrie en saxofonist Dick Parry (die ook op het origineel was te horen) het nummer opnieuw op – zodat iedereen nóg meer kon verdienen aan dit protestnummer...
Uit: 'Top 2000 – volume 2', uitgeverij L.J. Veen, 2009. ISBN 9789020420166. Lichtjes aangevuld en enigszins herschreven. Zie hier voor nog meer informatie!
Er zijn van die liedjes die al jaren bestaan en dan opeens in een bepaalde uitvoering uitgroeien tot klassieker. 'Blueberry Hill' is zo'n liedje. Iedereen denkt bij dit nummer direct aan zanger en pianist Fats Domino (1928), maar toen hij het opnam was het liedje al een jaar of vijftien oud. Het was in 1940 gecomponeerd door Vincent Rose, Larry Stock en Al Lewis (beter bekend als 'Grandpa Munster' uit de tv-serie 'The Munsters') voor de western 'The Singing Hill' (1941).
Rose, Stock en Lewis probeerden het nummer onder te brengen bij een bekende muziekuitgever. ''We werden afgewezen omdat de blauwe bes volgens die platenbons helemaal niet op heuvels groeide'', herinnerde Larry Stock zich vele jaren later. ''Toen ik zei dat ik als kleine jongen die blauwe bessen zelf daar had geplukt, werd ik uitgelachen. Dus hebben we het nummer bij Chapell ondergebracht. Ik denk dat de desbetreffende platenbaas nu nog steeds spijt heeft.''
Zanger en acteur Gene Autry nam 'Blueberry Hill' als eerste op voor 'The Singing Hill', op de hielen gezeten door Glenn Miller, die er in 1940 een grote hit mee scoorde. Louis Armstrong nam in 1949 een versie op, die in 1956 ook in de hitlijsten belandde. Deze laatste uitvoering inspireerde Fats Domino, die eind 1956 in de studio bezig was met een nieuw album. Toen bleek dat hij niet genoeg nieuwe liedjes had, besloot hij spontaan om 'Blueberry Hill' te coveren. Probleem was alleen dat Fats de tekst niet zo goed kende. Al improviserend slaagde hij er uiteindelijk in om het nummer op te nemen. Producer Dave Bartholomew moest naderhand uit een groot aantal losse flarden een complete versie samenstellen. Hij heeft zijn werk goed gedaan, want het werd Fats' grootste hit, die alle andere 'Blueberry Hills' deed vergeten.
Overigens was de baslijn van de Fats Domino-versie verantwoordelijk voor een andere grote hit: volgens The Doors-toetsenist Ray Manzarek diende het riffje als inspiratie voor 'Light My Fire'. (Uit: 'Top 2000 – volume 2', uitgeverij L.J. Veen, 2009. ISBN 9789020420166. Enigszins herschreven.)
Nu alle accountants eindelijk zijn uitgeteld (en nadat ik begin dit jaar al de eerste zes maanden analyseerde), is het tijd voor het complete jaar 2009 in muzikale cijfers. Volgens de NVPI besteedden Nederlandse consumenten afgelopen jaar voor in totaal 884 miljoen euro aan muziek, films, televisieseries en games. Dat is ruim 7 procent minder dan in 2008.
Als je puur kijkt naar muziek (inclusief downloads en muziek-dvd's), dan daalde de totale omzet met 4,6 procent, om uit te komen op bijna 258 miljoen euro. Opvallend is de stijging van het aantal gedownloade nummers met ruim 29 procent (in aantallen: 6,4 miljoen in 2009, tegenover 4,9 miljoen in 2008). De digitale tracks dragen met 5,7 procent echter nauwelijks bij aan de totale omzet. De cd (het fysieke, glimmende schijfje) is verantwoordelijk voor ruim 80 procent van de totale omzet in het muzieksegment. In 2009 gingen er 17 miljoen cd's over de toonbank (en bijna 18 miljoen in 2008). Het aantal verkochte singles (ruim 500.000 stuks) is verwaarloos en daalt nog altijd rap (-24% in vergelijking met 2008).
Kortom: er worden minder cd's verkocht, maar wel veel meer legaal gedownload. Om een ander te compenseren, had het aantal downloads echter met 2850 procent moeten groeien… Begint het je enigszins te duizelen van al die getallen? In deze tabel wordt alles netjes op een rijtje gezet.
En om met een vrolijke noot af te sluiten: van de 100 best verkochte albums van 2009 waren er maar liefst 32 van Nederlandse bodem (in 2008 waren dat er 39). Sterker nog: de top 10 bestaat voor de helft uit Nederlandse artiesten: Anouk, Nick & Simon, Krezip, Ilse DeLange en Guus Meeuwis (die ik overigens niet heb gekiocht, alsjeblieft zeg...).
(Bron: BS, april - mei - juni 2010, een uitgave van Buma/Stemra)
Wie naar liedjes luistert, hoort vaak de raarste teksten. Teksten die soms een heel eigen leven gaan leiden. Als Creedence Clearwater Revival-frontman John Fogerty in 'Bad Moon Rising' zingt ''there's a bad moon on the rise'' verstonden veel Amerikaanse luisteraars abusievelijk ''there's a bathroom on the right''. Deze 'mondegreen' (oftewel een 'misverstane' songtekst) is zo bekend geworden dat Fogerty er tegenwoordig subtiel mee speelt. Op zijn live-album 'Premonition' uit 1998 is duidelijk te horen hoe hij toch echt het badkamerzinnetje zingt in plaats van het origineel...
Fogerty schreef 'Bad Moon Rising' in 1969 voor de Creedence-lp 'Green River'. Voor inspiratie zorgde de horrorfilm 'The Devil and Daniel Webster' (uit 1941, aanvankelijk uitgebracht als 'All That Money Can Buy'), waarin een volledige stad door een orkaan wordt weggevaagd. ''Na het zien van deze film schreef ik ''I feel the hurricane blowin', I hope you're quite prepared to die.'' Ik probeerde in het lied de apocalyps zo rauw mogelijk te beschrijven,'' aldus Fogerty jaren later in een interview met het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone.
Grappig genoeg werd het nummer vervolgens door tal van regisseurs opgepikt en gebruikt in uiteenlopende horrorfilms. Zo is 'Bad Moon Rising' onder meer te horen in de vampierfilm 'Blade', in het weerwolfepos 'An American Werewolf in London', in het bovennatuurlijke 'Twilight Zone: The Movie' en in de hilarische zombieparodie 'Shaun of the Dead'.
En voor wie benieuwd is naar meer Amerikaanse mondegreens, op de website Am I Right vind je tal van voorbeelden. Vooral Manfred Mann's Earth Bands 'Blinded By The Light' schijnt voor nogal wat verstaanbaarheidsproblemen te zorgen... Voor Nederlandse 'misverstanden' surf je naar dit overzicht op Onze Taal. (Uit: 'Top 2000 – volume 2', uitgeverij L.J. Veen, 2009. ISBN 9789020420166. Aangevuld en herschreven.)
In zijn boek 'Appetite for Self-Destruction: The Spectacular Crash of the Record Industry in the Digital Age' beschrijft journalist Steve Knopper de opkomst én de ondergang van de grote platenmaatschappijen EMI, Sony, Universal en Warner. Het boek is een ontluisterende opeenvolging van verkeerde beslissingen, gebrek aan visie en een hemeltergende arrogantie. "Als je mensen in de industrie vraagt hoe het komt dat de omzet van de platenindustrie enorm teruggelopen is, zeggen ze al snel: piraterij. Mijn boek is gericht op de fouten die de industrie zelf gemaakt heeft. Dat de grote platenbazen - verblind door macht en succes - de verkeerde keuzes maakten is een tragedie. De mensen boven ze vertelden ze wat ze moesten doen, de mensen onder ze vertelden wat ze moesten doen, maar ze luisterden gewoon niet", aldus Knopper tijdens een discussie tijdens het afgelopen Noorderslag Festival in Groningen. (bron)
De opkomst van internet in de jaren negentig werd totaal genegeerd door de grote labels - naar werknemers die zich bezighielden met de nieuwe digitale ontwikkelingen werd niet geluisterd. En aangezien de grote labels niet meewerkten had de muziekliefhebber op internet weinig keuze en werden er op grote schaal kopieën gemaakt en rondgestuurd. Op deze manier groeide een generatie op in de veronderstelling dat muziek gratis is. Pas toen de platenmaatschappijen in de gaten kregen hoeveel geld ze misliepen, spanden ze een rechtszaak aan tegen Napster-oprichter Shawn Fanning. Nadat Napster uit de lucht was gehaald, leunden de platenbonzen weer met een gerust hart achterover – zonder iets te doen met de 20 miljoen Napster-gebruikers, die op zoek gingen naar alternatieven.
En zo laat Knopper de ene na de andere miskleun de revue passeren: het afschaffen van de single, het aanspannen van ondoordachte rechtszaken, een knullige cd-beveiliging en 'last but not least' bereslechte pr. Je maakt immers geen vrienden door je klanten neer te zetten als criminelen en torenhoge, totaal niet realistische boetes te eisen.
Ik doe heel erg hard mijn best het tij te keren, maar vooralsnog laten de cijfers een heel ander (niet al te verrassend beeld zien): de totale omzet van de muziekindustrie in Nederland daalde in het eerste half jaar van 2009 met 6,8% in vergelijking met dezelfde periode in 2008, om uit te komen op 111,6 miljoen euro. Het aantal verkochte cd's daalde met 8 %. In totaal gingen er in het eerste half jaar van 2009 bijna 7,4 miljoen cd's over de toonbank, in 2008 waren dat er nog ruim 8 miljoen. Ook de muziek-dvd bevindt zich in een vrije val (950.000 verkochte exemplaren, een daling van bijna 20 procent), om nog maar te zwijgen over de singleverkopen (260.000 stuks, een daling van -28%).
Daar staat tegenover dat het aantal albumdownloads behoorlijk is gestegen (430.000 stuks, tegen 300.000 in 2008, stijging van 37%), en dat geldt ook voor losse tracks (bijna 2,6 miljoen, tegen 1,9 in 2008, stijging van 39%). De online groei is echter niet genoeg om de teruggelopen cd-verkopen te analyseren: de omzet die het eerste half jaar van 2009 werd behaald uit de cd-verkoop bedraagt 91,6 miljoen euro, de digitale albums waren goed voor 4,17 miljoen euro.
De NVPI, de belangenvereniging van de muziekindustrie, meldt verder (en ik citeer, het is een interessant kijkje achter de schermen): ''De digitale ontwikkelingen hebben de manier waarop muziekmaatschappijen hun producten distribueren en artiesten hun fans bereiken, veranderd. Het aanbod is tegenwoordig volledig multi-channel. Inmiddels wordt zo'n 15 procent van de omzet van maatschappijen gegenereerd uit verschillende vormen van digitale exploitatie, Daaronder vallen verkopen van downloads, maar ook licenties voor streaming en ad-supported diensten. De digitale markt lijkt echter vooral een markt voor het 'proberen' van muziek. Ruim 95 procent van de albums wordt namelijk op cd verkocht. Voor singles heeft digitaal echter de overhand.'' (Bron: BS, januari - februari – maart 2010, een uitgave van Buma/Stemra).
En in de categorie 'ook leuk om te weten': het jaarverslag van stichting Brein. In 2009 heeft Brein 615 illegale websites afgesloten. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2008. Onder de afgesloten websites zaten onder meer 393 bittorrent-sites en 38 video streaming sites. Brein verwijderde verder 37.441 advertenties, waarin illegale handel werd aangeboden. Ook voerde de organisatie 455 acties uit tegen de verkoop van illegale schijfjes. Brein nam daarbij samen met de politie 183.713 illegale schijfjes in beslag.
Ik doe heel erg hard mijn best het tij te keren, maar vooralsnog laten de cijfers een heel ander (niet al te verrassend beeld zien): de totale omzet van de muziekindustrie in Nederland daalde in het eerste half jaar van 2009 met 6,8% in vergelijking met dezelfde periode in 2008, om uit te komen op 111,6 miljoen euro. Het aantal verkochte cd's daalde met 8 %. In totaal gingen er in het eerste half jaar van 2009 bijna 7,4 miljoen cd's over de toonbank, in 2008 waren dat er nog ruim 8 miljoen. Ook de muziek-dvd bevindt zich in een vrije val (950.000 verkochte exemplaren, een daling van bijna 20 procent), om nog maar te zwijgen over de singleverkopen (260.000 stuks, een daling van -28%). Daar staat tegenover dat het aantal albumdownloads behoorlijk is gestegen (430.000 stuks, tegen 300.000 in 2008, stijging van 37%), en dat geldt ook voor losse tracks (bijna 2,6 miljoen, tegen 1,9 in 2008, stijging van 39%). De online groei is echter niet genoeg om de teruggelopen cd-verkopen te analyseren: de omzet die het eerste half jaar van 2008 werd behaald uit de cd-verkoop bedraagt 91,6 miljoen euro, de digitale albums waren goed voor 4,17 miljoen euro.
De NVPI, de belangenvereniging van de muziekindustrie, meldt verder (en ik citeer, het is een interessant kijkje achter de schermen): ''De digitale ontwikkelingen hebben de manier waarop muziekmaatschappijen hun producten distribueren en artiesten hun fans bereiken, veranderd. Het aanbod is tegenwoordig volledig multi-channel. Inmiddels wordt zon 15 procent van de omzet van maatschappijen gegenereerd uit verschillende vormen van digitale exploitatie, Daaronder vallen verkopen van downloads, maar ook licenties voor streaming en ad-supported diensten. De digitale markt lijkt echter vooral een markt voor het 'proberen' van muziek. Ruim 95 procent van de albums wordt namelijk op cd verkocht. Voor singles heeft digitaal echter de overhand.'' (Bron: BS, januari - februari – maart 2010, een uitgave van Buma/Stemra).
En in de categorie 'ook leuk om te weten': het jaarverslag van stichting Brein. In 2009 heeft Brein 615 illegale websites afgesloten. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2008. Onder de afgesloten websites zaten onder meer 393 bittorrent-sites en 38 video streaming sites. Brein verwijderde verder 37.441 advertenties, waarin illegale handel werd aangeboden. Ook voerde de organisatie 455 acties uit tegen de verkoop van illegale schijfjes. Brein nam daarbij samen met de politie 183.713 illegale schijfjes in beslag.
Ben Linder was een jonge, idealistische Amerikaanse ingenieur, die na zijn afstuderen in 1983 naar Nicaragua reisde om de inwoners te helpen met de aanleg van waterleidingen en een elektriciteitsnet. Nicaragua was destijds verre van politiek stabiel. In 1979 hadden de zogeheten sandinisten, een socialistische guerrillabeweging, de macht gegrepen. Als 'Het Comité van Nationale Wederopbouw' regeerden zij het land totdat Daniel Ortega in 1985 president werd.
De Amerikaanse regering was niet zo blij met de revolutie die zich in Nicaragua voltrok en was bang dat het communisme zich op deze manier over heel Amerika zou verspreiden. Daarom steunde zij de Contra-beweging, die de sandinisten met terreur omver wilde werpen. En deze machtsstrijd werd Linder uiteindelijk fataal. Tijdens het werk aan een stuwdam liep hij met twee collega's in een hinderlaag. Een granaat en een schot door zijn hoofd maakten een einde aan zijn leven.
De wereld reageerde geschokt: een man die huis en haard had verlaten om een ander volk te helpen, werd op zo'n manier 'bedankt'. Ook Sting werd geraakt door de zinloze dood van Linder. De voormalige Police-frontman schreef voor zijn album '... Nothing Like The Sun' het nummer 'Fragile', een melancholisch liedje over de breekbaarheid van de mens, geïnspireerd door Linders dood. Om ervoor te zorgen dat zijn boodschap ook in Midden- en Zuid-Amerika doorkwam, nam hij het nummer ook op in het Spaans en Portugees ('Fragilidad').
Het is altijd een van de populairste liedjes van Sting geweest. Toen op 11 september 2001 twee vliegtuigen zich in het World Trade Center boorden, werd 'Fragile' door tal van tv-zenders gebruikt om de tragiek van deze gebeurtenis extra kracht bij te zetten. Een speling van het lot wil dat op diezelfde 11 september zowel een live-cd als live-dvd van Sting opgenomen zou worden in de tuin van zijn huis in Italië. Vanwege de aanslagen werd de toon van het concert, uitgebracht als 'All This Time', erg ingetogen. Sting opende het optreden, hoe kon het ook anders, met 'Fragile'.
Sommige dingen zijn zo vanzelfsprekend dat het nauwelijks bij je opkomt dat het ooit door iemand bedacht is. Neem nu het notenschrift. Zonder een manier om muziek te noteren zouden musici alles uit het hoofd moesten leren en dat is nogal tijdrovend. Al in de negende eeuw stonden er boven stichtelijk liedteksten zogeheten 'neumen', symbooltjes die aangaven hoe een lied enigszins gezongen moest worden. Zo van: en hier omhoog en deze klemtoon ongeveer vijf seconden aanhouden.
In NRC Handelsblad van dinsdag 25 mei las ik vanochtend (ja, ik loop een dag achter) een ogenschijnlijk interessant stuk over de gefragmenteerde muziekcultuur anno 2010. Thimon de Jong - cultuurwetenschapper en onderzoeksdirecteur bij het commerciële onderzoeksbureau TrendsActive - schrijft: ''Dit jaar kunnen de eerste jaren nul-feesten georganiseerd gaan worden. De vraag is alleen welke evergreens daar gedraaid gaan worden. Er is namelijk iets raars aan de hand in de muziekindustrie. Er zijn deze eeuw geen evergreens meer bijgekomen die wereldwijd door jong en oud kunnen worden meegezongen, gefloten of geneuried. Een kleine zelftest: noem één internationale superhit van de afgelopen vijf jaar. Precies.''
[Gelezen in NRC Cultureel Supplement, 7 mei 2010, geschreven door Ine Poppe] Via een 
De ironie en het sarcasme van Pink Floyd-frontman Roger Waters zijn door velen nooit goed begrepen. Talloze mensen dachten bijvoorbeeld dat Pink Floyds 'Money' een lofzang op geld en kapitalisme was. Logisch, want het nummer (afkomstig van 'Dark Side of the Moon' uit 1973) zorgde ervoor dat de groep miljoenen lp's verkocht. Maar in feite is het een bijtende protestsong, die anno 2010 nog altijd bijzonder actueel is. Jaren later werd de zinsnede ''new car, caviar, four star daydream, think I'll buy me a football team'' uit 'Money' gebruikt in de speelfilm 'The Wall'. Als hoofdpersoon Pink stiekem in de klas een gedichtje aan het schijven is, wordt hij betrapt. ''It's rubbish, laddy!'' jent zijn leraar, die de tekst luid voorleest. ''Now get back to work!''
Er zijn van die liedjes die al jaren bestaan en dan opeens in een bepaalde uitvoering uitgroeien tot klassieker. 'Blueberry Hill' is zo'n liedje. Iedereen denkt bij dit nummer direct aan zanger en pianist Fats Domino (1928), maar toen hij het opnam was het liedje al een jaar of vijftien oud. Het was in 1940 gecomponeerd door Vincent Rose, Larry Stock en Al Lewis (beter bekend als 'Grandpa Munster' uit de tv-serie 'The Munsters') voor de western 'The Singing Hill' (1941).
Nu alle accountants eindelijk zijn uitgeteld (en nadat ik 
Wie naar liedjes luistert, hoort vaak de raarste teksten. Teksten die soms een heel eigen leven gaan leiden. Als Creedence Clearwater Revival-frontman John Fogerty in 'Bad Moon Rising' zingt ''there's a bad moon on the rise'' verstonden veel Amerikaanse luisteraars abusievelijk ''there's a bathroom on the right''. Deze 'mondegreen' (oftewel een 'misverstane' songtekst) is zo bekend geworden dat Fogerty er tegenwoordig subtiel mee speelt. Op zijn live-album 'Premonition' uit 1998 is duidelijk te horen hoe hij toch echt het badkamerzinnetje zingt in plaats van het origineel...
In zijn boek '
Ik doe heel erg hard mijn best het tij te keren, maar vooralsnog laten de cijfers een heel ander (niet al te verrassend beeld zien): de totale omzet van de muziekindustrie in Nederland daalde in het eerste half jaar van 2009 met 6,8% in vergelijking met dezelfde periode in 2008, om uit te komen op 111,6 miljoen euro. Het aantal verkochte cd's daalde met 8 %. In totaal gingen er in het eerste half jaar van 2009 bijna 7,4 miljoen cd's over de toonbank, in 2008 waren dat er nog ruim 8 miljoen. Ook de muziek-dvd bevindt zich in een vrije val (950.000 verkochte exemplaren, een daling van bijna 20 procent), om nog maar te zwijgen over de singleverkopen (260.000 stuks, een daling van -28%).
Ben Linder was een jonge, idealistische Amerikaanse ingenieur, die na zijn afstuderen in 1983 naar Nicaragua reisde om de inwoners te helpen met de aanleg van waterleidingen en een elektriciteitsnet. Nicaragua was destijds verre van politiek stabiel. In 1979 hadden de zogeheten sandinisten, een socialistische guerrillabeweging, de macht gegrepen. Als 'Het Comité van Nationale Wederopbouw' regeerden zij het land totdat Daniel Ortega in 1985 president werd.