100 X 100

Het is een vraag waar je een muziekliefhebber behoorlijk onrustig mee maakt: je reist af naar een onbewoond eiland en mag één album meenemen – wat stop je in je hutkoffer? Omdat ik niet kon kiezen, besloot ik een top 100 samen te stellen. In 100 stukjes van 100 woorden laat ik mijn favoriete albums de revue passeren.

Lees verder »

Boomspeler

De jaarringen van een boom geven informatie over zijn leeftijd en de omstandigheden waarin hij groeide. Door de ringen te bestuderen is bijvoorbeeld te achterhalen of het in een bepaalde periode veel of weinig heeft geregend, of de boom een ziekte onder de leden heeft gehad en of er een bosbrand heeft gewoed. Je ‘leest’ een boomring van binnen naar buiten. Lichtgekleurde ringen wijzen op een periode van snelle groei (de zomer), terwijl donkere ringen staan voor de winterperiode. Hoe ouder de boom, hoe meer informatie de ringen bevatten.

Interessant, nietwaar? Maar voordat ik mezelf helemaal verlies in dendrochronologie (jawel!), ik kom hierop dankzij Bartholomäus Traubeck. Deze Oostenrijkse kunstenaar en grafisch ontwerper heeft een ‘boomspeler’ in elkaar geknutseld waarmee je boomringen kunt afspelen. Traubecks platenspeler werkt niet met een naald, maar gebruikt sensoren die informatie verzamelen over de jaarring: de kleur van het hout, de textuur en de dichtheid van de ringen. Een algoritme zet deze data vervolgens om in (piano)noten. Elke boom is uniek, dus elke jaarring levert andere muziek op.

Traubeck ontwikkelde de boomspeler in 2011 en bracht in augustus 2013 enkele (gelimiteerde) 12-inches uit, die nog altijd verkrijgbaar zijn (hier en hier). Het album ‘Years’ bevat muziek gemaakt door onder meer een eikenboom, een spar, een esdoorn en een els. Het klinkt interessant en eigenaardig – en helemaal als je van experimentele pianomuziek houdt.

Hier een uitgebreid interview over het Years-project en voor wie de smaak te pakken heeft gekregen, op zijn site is nog veel meer geinigs te vinden. Zoals twee gitaren die met elkaar communiceren, een uit elkaar getrokken stuk van Bach en een sample-kunstwerk rond ‘Good Vibrations’ van de Beach Boys. 

Araglin | Vrijdag 19 December 2014 at 11:39 pm | weird, interessant | Reageer
Gebruikte Tags: , ,

Muzikale rillingen

Het is niet zo dat ik steevast tijdens het luisteren naar Bowie, Bach of Behemoth (om maar eens drie willekeurige voorbeelden te noemen) een traantje van ontroering moet wegpinken. Of dat ik na een concert moet bijkomen van alle emoties. (Nu ja, niet heel vaak in ieder geval…) Maar er gebeurt altijd wel wat.

Bij sommige mensen gebeurt er echter nooit iets. Het is niet zo dat ze alleen van bepaalde genres of artiesten houden of een hekel hebben aan concerten – ze beleven geen plezier aan welke muziek dan ook. ‘Muzikale anhedonie’ noemen Spaanse biomedici en Canadese neurologen dit en ze beschrijven deze afwijking (zo zou ik het toch wel willen noemen) in het vakblad Current Biology.

De onderzoekers kwamen deze mensen op het spoor toen ze een vragenlijst over de beleving van muziek afnamen. Studenten moesten aangeven of ze het eens waren met stellingen als ‘ik huil soms als ik naar een mooie melodie luister’. Op basis van de uitslagen werden tien ‘hyperhedonisten’, tien gemiddeld scorende proefpersonen en tien ‘anhedonisten’ uitgenodigd. Ze kregen vervolgens muziek te horen die over het algemeen als prettig wordt ervaren - onder meer Für Elise van Beethoven en het thema van Schindler's List van John Williams. De deelnemers moesten aangeven hoe ze de muziek beleefden. Ook hun hartslag en zweetproductie werden gemeten, om de fysieke emotionele opwinding vast te stellen.

Als muziekliefhebbers ‘rillingen van plezier’ rapporteerden, ging hun hart sneller kloppen en hun huid meer zweten. Bij mensen met muzikale anhedonie was dat niet het geval. Zij zeiden soms wel dat ze dat soort rillingen hadden, maar dan bleven hartslag en zweetproductie gelijk. De onderzoekers denken dat ze misschien probeerden te doen wat van hen verwacht werd.

Bij een experiment waarbij geld te winnen of verliezen viel, klopten de harten van de muzikale anhedonisten net zo snel en zweetten ze net zo veel als andere deelnemers. De Spanjaarden denken daarom niet dat er iets mis is met de beloningscentra in hun hersenen, maar dat de koppeling daarvan met hersengebieden die muziek waarnemen en verwerken, is verstoord. Dat zou passen bij eerder onderzoek. Vorig jaar toonden onderzoekers aan dat ook de gehoorschors actief is bij het beoordelen van (dus niet louter luisteren naar) muziek.

Het is onduidelijk hoeveel mensen niet van muziek kunnen genieten, dus ‘muzikale anhedonie’ hebben. Van 1.600 onderzochte studenten haalde 5,5 procent weinig voldoening uit muziek. Maar daar zitten ook mensen bij die amuzisch zijn (‘toondoof’), of moeite hebben met het herkennen van emoties in muziek. Mensen met muzikale anhedonie kunnen dat wel, maar ze voelen er niks bij. De onderzoekers schatten dat hooguit 2 à 3 procent van de wereldbevolking hier last van heeft. 

Het wachten is nu op specifieke muzikale anhedonie. Oftewel: mensen die alleen niets voelen bij muziek van bepaalde artiesten zoals bijvoorbeeld James Last, André Rieu of Justin Bieber. O, wacht…

Araglin | Donderdag 24 April 2014 at 10:49 pm | interessant | Reageer
Gebruikte Tags: ,

Downloaden

Hoe zit het nu eigenlijk met het downloaden van muziek. Wat mag wel en wat niet? Of mag het nu helemaal niet meer? Om maar gelijk van start te gaan: het downloaden van muziek is legaal in Nederland. En dat geldt ook als de bron overduidelijk illegaal is. Als je bijvoorbeeld stuit op het nieuwe Mike Oldfield-album Man On The Rocks (dat officieel pas op 28 februari uitkomt), mag je het downloaden zonder bang te hoeven zijn dat er copyrightagenten op de deur komen bonken.

Als je muziek downloadt via The Pirate Bay (of soortgelijke sites die werken volgens het zogenoemde het BitTorrent-protocol), ben je echter wèl in overtreding. The Pirate Bay werkt via het principe ‘voor wat hoort wat’: als je iets downloadt, ben je hetzelfde bestand ook aan het uploaden. En het uploaden (oftewel het openbaar maken) van muziek is volgens de Nederlandse wet verboden. Wie een album uploadt, is strafbaar. Sterker nog: als ik in dit stukje een link zou plaatsen naar de nieuwe Mike Oldfield. ben ik strafbaar. Ook het linken naar muziek wordt namelijk beschouwd als een openbaarmaking.

De vraag is hoe lang het linken nog strafbaar is. Het Europees Hof van Justitie oordeelde op 13 februari dat het plaatsen van een link niet strafbaar is, mits de oorspronkelijke uploader toestemming heeft van de rechthebbende(n). In de praktijk is dit laatste niet of nauwelijks te controleren. De kans is groot dat deze uitspraak van het Europees Hof ook in Nederland zal gaan gelden. En om het nog verwarrender te maken: het downloaden (en uploaden) van films, series, games en software is sowieso verboden.

Stichting BREIN, dat de belangen van rechthebbenden beschermt, voert sinds 2010 strijd met providers als Ziggo, KPN en XS4ALL over de doorgifte van The Pirate Bay. Aanvankelijk met succes. Begin 2012 werd Nederlandse surfers de toegang tot de Pirate Bay ontzegd. In januari oordeelde de rechter echter dat een blokkade van de torrentsite ‘niet effectief’ is en werd de blokkade weer ongedaan gemaakt. Er zijn volgens het Haagse gerechtshof betere manieren om auteursrechtinbreuk door torrentsites een halt toe te roepen. Bovendien is het volgens het hof niet aan de Nederlandse providers om het downloaden via torrents te stoppen.

Lees meer »

Araglin | Woensdag 12 Februari 2014 at 11:54 pm | overpeinzing, interessant | Reageer
Gebruikte Tags: ,

De metamorfose van Signe

“Voordat we beginnen eerst even een ehh… mededeling.” De Utrechtse singer-songwriter Signe Tollefsen wrijft door haar oranje krullen. “Ik heb mijn bankpas door een spleet in mijn balkon laten vallen. Vraag me niet hoe ik dat voor elkaar heb gekregen... De onderbuurvrouw – een vriendin van me – is er pas over een week weer. Ik heb dus helaas even geen geld paraat.” Signe gaat zitten en trekt een licht beteuterd gezicht. Ik grijns en ben blij dat ik van tevoren extra geld heb opgenomen omdat ik niet zeker wist of je bij café het Hart aan de Voorstraat kon pinnen. “Ach joh, geen enkel probleem”, is dan ook mijn antwoord. “Wat wil je drinken?’’ Signe lacht. "Een hele slappe koffie verkeerd, graag. In een glas.''

Als ik met de glazen terugkeer, heeft ze net haar eerste sigaret gerold en neem ik haar onopvallend op. Ik ken Signe als de zangeres met de hippie-achtige uitstraling: sandalen, jurkjes, een grote bos warrige krullen, dat werk. Op de hoes van haar nieuwe album ‘Hayes’ prijkt echter een sexy Signe-silhouet, compleet met rokje en hoge hakken. In een persbericht omschrijft haar platenmaatschappij Cavalier Recordings haar metamorfose als ‘van Signe-met-bloemetjes naar Signe-met-ballen’. De Signe die naast me op het terras zit, kleine slokjes nemend van haar koffie, draagt een gescheurde spijkerbroek, een mosgroen ribjasje en stoere laarzen. “Nee, geen hoge hakken’’, lacht ze als ze mijn blik opmerkt. “Die waren puur voor de foto!’’

De metamorfose beperkt zich niet tot Signe’s kledingkast. Ze is ook een andere muzikale weg ingeslagen. “Ik ben heel erg veranderd de afgelopen twee jaar’’, vertelt de zangeres. “Het was ooit zo simpel: ik had een gitaar en kon zingen. Dan is de keuze snel gemaakt om je in het singer-songwritergenre te begeven. Maar daar had ik het eerlijk gezegd na een paar jaar wel mee gehad. Ik verruilde mijn akoestische gitaar voor een elektrische en vertrok in juni samen met een aantal vrienden naar Zweden om daar nieuwe nummers te schrijven. Een maand lang weg van alles en iedereen. Mijn vader is begin dit jaar overleden en het was uitgegaan met mijn vriend - genoeg materiaal om over te schrijven.”

Lees meer »

arnold | Zondag 11 September 2011 at 01:16 am | interessant | Reageer

Knusgeluiden

[Gastbijdrage door vriendin Eva] Daar zat ik dan, bij de cursus mindfulness. Tien minuten voor het raam naar buiten te staren. Opdracht: neem waar wat je ziet, zonder erover te oordelen. En als je dan toch een oordeel bij jezelf opmerkt, kijk er dan naar en accepteer het gewoon.

Dat bleek toch knap lastig. Na een paar minuten gluurde ik al steels uit mijn ooghoeken naar mijn medecursisten, en begon ik me te verliezen in heerlijke dagdromen, plannen en willekeurige gedachten. Allemaal heel begrijpelijk volgens meneer Kabat-Zinn die de mindfulness uitvond, maar we moeten leren onze aandacht steeds weer liefdevol terug te leiden naar de essentie. Tijdens de cursus en in het leven.
Pfff.

De daaropvolgende bijeenkomst kwam de opdracht om geluiden om ons heen waar te nemen met onze volle aandacht. Dit keer zat ik met gesloten ogen heerlijk te genieten van voorbijdenderende bussen, spelende kinderen, vogels, geklus, gepraat en gelach. Het deed me namelijk denken aan iets wat ik zelf ook al vaak doe als ik in bed lig. Iemand vertelde me ooit dat zij de geluiden die ze hoort als ze ’s avonds in bed ligt, ‘knusgeluiden’ noemt. Het tikken van de verwarming, verkeer, gerommel van de buren. Van die geluidjes die je het gevoel geven thuis te zijn. Maar je hoeft er niks mee. Ze omringen je als een paar warme armen, waar je heerlijk in kunt wegdoezelen.

Deze opdracht was dan ook zeer aan mij besteed. Ik zou nu nog een boom kunnen gaan opzetten over de ongetwijfeld interessante verschillen tussen visueel en auditief ingestelde mensen, maar dat laat ik maar achterwege. We bevinden ons hier immers op het muziekweblog Araglin.nl, en niet op de website van Psychologie Magazine.

Enfin.

Natuurlijk dacht ik dat ik de enige was met zulke vreemde (bed)gewoonten. En aangezien de mens zich graag onder soort- dan wel lotgenoten schaart, was ik dan ook aangenaam verrast toen vriend Arnold (beter bekend als Araglin zelf) laatst thuiskwam met een bijzondere cd. Nu gebeurt dat wel vaker, maar deze was van een andere categorie dan de meeste andere cd’s uit Araglins collectie die ik als bijzonder zou aanduiden. Het waren knusgeluiden! Zomaar-geluiden, zoals langskomende treinen, wandelende mensen, spelende kinderen, beierende kerkklokken, winkelgeluiden, flarden van overleg tussen buren, verwaaide radioklanken. En dat alles met elkaar verweven als een kabbelend klanktapijt met hier en daar een wat opvallender geweefd stuk. Ik liet me neer op de bank en liet de geluiden over me heen spoelen.

Lees meer »

arnold | Zondag 03 April 2011 at 1:55 pm | interessant, gastbijdrage | 2 reacties
Gebruikte Tags: , ,

Millennium

[Hier stond eerst een artikel uit NRC Handelsblad, 26 maart 2011, geschreven door Bianca Stigter.] 

Admin | Zondag 27 Maart 2011 at 12:42 am | interessant | Reageer

Bell Nuntita

Het is tegenwoordig niet zo heel moeilijk om bekend te worden. Zet een grappig, knullig of vernuftig filmpje op YouTube, bid dat een populaire blogger, twitteraar of forumbeheerder het oppikt en hops, een hype is geboren, inclusief miljoenen hits.

Het 13-jarige Amerikaanse schoolmeisje Rebecca Black zette onlangs bijvoorbeeld een bijzonder lullig clipje online en groeide onbedoeld uit tot een sensatie. Niet omdat ze nu zo goed zingt, maar omdat zowel de clip (een cadeautje van haar moeder, overigens, met haar klasgenoten als figuranten) als haar zang zo vermakelijk slecht is dat 'Friday' inmiddels maar liefst 38 miljoen (!) keer is bekeken.

Succes anno 2011 hoeft dus niet te betekenen dat je ook wat moet kunnen; het Amerikaanse muziekblad Rolling Stone noemt Rebecca zelfs 'op een verleidelijke manier anti-charismatisch'.

En populair anno nu houdt ook in dat je gelijk wereldwijd bekend bent. De laatste paar dagen ben ik bijvoorbeeld in de ban van de schattige en ontwapenende Thaise zangeres Bell Nuntita (bij de burgerlijke stand bekend als Nuntrita Khampriranon). Zij deed een week geleden mee aan de voorrondes van Thailand's Got Talent 2011 (wie graag verrast wil worden: stop nu met lezen en klik op deze YouTube-link of op 'Lees verder' onderaan) en baarde opzien door haar auditie te beginnen met een lief meisjesstemmetje, om halverwege over te schakelen op een onmiskenbaar mannelijk stemgeluid.

De 27-jarige Bell bleek een man te zijn, tot verbijstering van de jury en tot grote (positieve) opwinding van het publiek. Vanzelfsprekend ging ze door naar de volgende ronde en aan het einde van het filmpje vertelde ze over haar moeilijke jeugd en mishandeling door haar vader, maar dat ze toch nog altijd van hem houdt. Een auditie met een hoge Susan Boyle- en Paul Potts-brok-in-de-keel-factor.

Nuntrita Khampriranon

Lees meer »

arnold | Woensdag 23 Maart 2011 at 12:32 am | interessant | 1 reactie
Gebruikte Tags: , ,

Record Store Day 2011

De afgelopen elf jaar heeft bijna dertig procent van alle cd-winkels in Nederland voorgoed zijn deuren gesloten. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging van Entertainment Retailers (NVER). Dit is natuurlijk geen al te grote verrassing als je kijkt naar de omzetcijfers (zie mijn vorige entry), die al jaren een duikvlucht naar beneden vertonen.

En hoewel het muziekaanbod in bijvoorbeeld Free Record Shop steeds schraler wordt (ten faveure van games, dvd’s en allerhande overige rommel), zou het jammer zijn als de kleine, gespecialiseerde platenzaakjes verdwijnen. Want wat is er nu leuker dan door bakken met cd’s te wroeten? Of door stapels met afgeprijsde lp's te grasduinen? Nu ja, ik kan eigenlijk wel een paar dingen bedenken, maar om een lang verhaal kort te maken: doe eens gek en loop zaterdag 16 april eens je lokale platenzaak binnen en koop een cd of lp.

Waarom nu juist deze zaterdag? Nou, het is dan International Record Store Day, oftewel: de internationale viering van de onafhankelijke platenzaak. Dit initiatief ontstond in 2007 toen diverse Amerikaanse winkels de handen ineen sloegen en met live optredens, kortingsacties en wat dies meer zij de muziekliefhebber naar hun winkels probeerden te lokken.

Ook in Nederland heeft dit initiatief langzamerhand voet aan de grond gekregen en inmiddels doen meer dan zestig platenwinkels mee. Niet alleen liggen er grote stapels cd's en andere muzikale parafernalia voor een zacht prijsje in de schappen (of althans, daar ga ik vanuit), ook tal van artiesten maken hun opwachting voor een in-store optreden, onder wie Selah Sue, De Staat, Pien Feith en Go Back To The Zoo. Hier vind je de lijst met alle deelnemende platenzaken en het programma voor die dag - en nee, ik word niet gesponsord, sterker nog: ik koop regelmatig nog wel eens een cd…

arnold | Dinsdag 01 Maart 2011 at 5:33 pm | interessant | 3 reacties
Gebruikte Tags: ,

Cijfers 2010

Niemand wordt er blij van en elk jaar is het beeld treuriger dan ooit. En dan heb ik het niet over het nieuwe album van Kane, maar over de jaarcijfers van de entertainmentindustrie. De presentatie van deze getallen gaat steevast gepaard met bedrukte gezichten en verzuchtingen dat er nu toch echt iets moet gebeuren – waarna deze litanie het daaropvolgende jaar wordt herhaald.

Maar goed, een analyse bewaar ik voor de volgende keer, eerst een opsomming van de droge cijfers. De omzet van de muziek-, film- en game-industrie bedroeg in Nederland vorig jaar 970 miljoen euro, aldus de brancheorganisatie NVPI. Dat is 12 procent minder dan in 2009, toen er een omzetverlies van 7 procent werd genoteerd.

Vooral de audiomarkt heeft het moeilijk. Vorig jaar werden er vijftien miljoen muziek-cd’s verkocht, twee miljoen minder dan in 2009. En hoewel het aantal betaalde muziekdownloads toenam, was dit niet genoeg om het verlies te compenseren. In 2010 werden er 1,2 miljoen albums tegen betaling gedownload (een toename van 300.000). Jammer genoeg heeft de NVPI niet gekeken naar online streaming muziekdiensten als Spotify.

Het beeld in het video- en gamesegement is evenmin rooskleurig: de omzet uit verkoop van dvd’s en Blu-Ray-schijfjes bedroeg vorig jaar 287,2 miljoen euro, een daling van 8 procent ten opzichte van 2009. Verder werden er vorig jaar 800.000 minder consolegames en 300.000 minder pc-games verkocht dan in 2009. Ook de verkoop van het aantal consoles nam af.

De oplossing? Volgens de NVPI heeft dit alles te maken met het ontbreken van een downloadverbod in Nederland. De branchevereniging wil dan ook zo snel mogelijk met de overheid om de tafel gaan zitten en de downloader het vuur na aan de schenen leggen.

En omdat een plaatje meer zegt dan duizend woorden:

Admin | Zondag 27 Februari 2011 at 11:31 pm | interessant, nieuws | 1 reactie
Gebruikte Tags: ,

Zeno van den Broek

“Mijn eerste herinneringen zijn ruimtelijke herinneringen. Als ik terugdenk aan vakanties uit mijn jeugd, zie ik niet mijn ouders of vakantievriendjes voor me, maar het interieur van een kerk of de inrichting van het vakantiehuisje. Ik ben gefascineerd door ruimte.’’ De Utrechtse geluidskunstenaar annex architect Zeno van den Broek wrijft gedachteloos door zijn zwarte baard en neemt een slok van zijn koffie.

We zitten aan de eettafel bij Zeno thuis en het lijkt alsof de ruimte om ons heen zijn woorden beaamt: een sober en minimalistische ingerichte woonkamer, abstracte schilderijen aan de muren en meubelstukken die vooral functioneel zijn. Terwijl buiten de flatgebouwen oprijzen en poes Zon op de vensterbank de buitenwereld scherp in de gaten houdt, klinken er natuurgeluiden uit de speakers - alsof de stad binnenstebuiten is gekeerd.

Onder de noemer Machinist heeft de 28-jarige Zeno van den Broek  de afgelopen vijf jaar zeven albums uitgebracht, die een duidelijke evolutie laten zien. Liet hij zich voor de heftige geluidsmuren op zijn eerste album Mutatus (2005) nog beïnvloeden door metal en noise (uitmondend in het donkere en intense BlackBlock uit 2008), op het vorig jaar verschenen Viens Avec Moi Dans Le Vide is de sfeer veel opener en ruimtelijker. Zeno: ‘’Voor mijn eerste album zocht ik de grenzen op van wat sonisch acceptabel is. Inmiddels vind ik het veel interessanter om niet nadrukkelijk een sfeer op te leggen, maar de luisteraar de ruimte te geven om met een eigen invulling te komen.’’

Lees meer »

arnold | Dinsdag 08 Februari 2011 at 12:20 am | interessant | Reageer