Ergens in 1977, de luchthaven van Keulen. Brian Eno zat uitgeput op een plastic stoeltje, middenin de hal - net teruggekeerd van een bezoekje aan zijn vrienden Dieter Moebius en Hans-Joachim Roedelius, waar hij weken achtereen had gesleuteld aan meditatieve, verstilde elektronica. Vol verbazing en ergernis keek en luisterde hij naar de chaos om zich heen: de luid pratende mensen, de schreeuwerige omroepberichten en vooral de drukke achtergrondmuziek uit de speakers, die elk gesprek onmogelijk maakte.
Waarom, zo peinsde hij, moet er altijd van die drukke muziek worden gespeeld? Is het niet zinvoller om muziek te maken die weliswaar aanwezig is, maar toch ook weer niet? Hij noteerde deze gedachte in zijn notitieboekje en het daaropvolgende maanden sleutelde hij aan het album dat zou uitgroeien tot een mijlpaal in de muziekgeschiedenis: het prachtige 'Ambient 1: Music for Airports'.
Eno vervolmaakte de ideeën waarmee hij op bijvoorbeeld 'Another Green World' en 'Discreet Music' (beiden uit 1975) al had geëxperimenteerd en introduceerde eigenhandig een compleet nieuw genre, dat hij ook zijn naam gaf: ambient (afgeleid van het Latijnse werkwoord 'ambio', dat zoveel betekent als 'rondgaan'). 'Music for Airports' bevat vier (lange) tracks, die organisch rimpelen en schijnbaar achteloos en naadloos opgaan in de omgeving. Na verloop van tijd hoor je de muziek nauwelijks meer en merk je pas dat het nummer is afgelopen als het al een tijdje stil blijft... En tegelijkertijd: als je bewust luistert, hoor je hoe de muziek zich ontwikkelt en bijna 'ademend' door de ruimte golft.
In tegenstelling tot 'muzak' of easy listening is het niet de bedoeling om ongewenste geluiden weg te filteren of je een bepaalde gemoedstoestand op te leggen. In de woorden van Eno zelf: ''Ambient music is intended to induce calm and a space to think. Ambient music must be able to accomodate many levels of listening attention without enforcing one in particular; it must be as ignorable as it is interesting.''
Lees verder »
Zo op het eerste gezicht en gehoor is 'MusiCure 1 - The Journey' van de Deense componist Niels Eje typisch zo'n ontspannen new age-album waar helemaal niets gebeurt. En dat hoeft natuurlijk ook helemaal niet. Vogelgetjilp, geklots van een exotische branding, ontspannen gitaarakoorden, een zacht pulserend ritme, een sonoor aanzwellende cello - totaal relaxed.
Of in de woorden van Eje: ''a number of relaxing and de-stressing soundscapes, describing a journey through different real and imaginary landscapes - from early morning to late night.'' Ik hou wel van die rimpelloze muziek die je na verloop van tijd nauwelijks meer opmerkt, hoewel ik genoeg mensen ken die er helemaal iebel van worden.Maar er is meer aan de hand met deze muziek, anders had simpelweg een link ook wel volstaan. 'MusiCure' is namelijk het resultaat van een vierjarige studie, uitgevoerd door de onderzoeksinstelling Musica Humana. Doel was om te komen tot een nieuw soort ontspanningsmuziek, waarbij de geest zowel wordt gestimuleerd als tot rust gebracht. Meer dan tweeduizend (chronisch zieke) patiënten in een groot aantal Deense ziekenhuizen deden mee aan het onderzoek.
Op basis van de verkregen wetenschappelijke resultaten ging Eje aan de slag en sindsdien heeft hij acht cd's opgenomen, gevuld met muziek die niet alleen zeer prettig is om naar te luisteren, maar ook tal van gunstige bij-effecten heeft: je gaat er lekker van slapen, stress vermindert, je bloeddruk gaat omlaag, je concentratievermogen neemt toe, en noem het maar op. En voor wie denkt 'jaja, dat zal allemaal wel': op aanvraag stuurt Musica Humana je diverse wetenschappelijke onderzoeksrapporten toe, waarin je precies kunt zien hoe en waarom het werkt. In Denemarken zijn de MusiCure-albums gewoon te verkrijgen bij de apotheek en drogist. In Nederland heb ik er nog nooit eentje gezien.
Wie behoefte heeft aan een ultiem relaxed cd'tje zonder ook maar enige dissonant, of naar een goede manier zoekt om lekker in slaap te vallen, moet 'MusiCure 1 - The Journey' maar eens beluisteren (320 kbps vbr, 63 MB). Ik slaap zelf overigens prima, maar volgens vriendin Eva werkt het wel degelijk...
Natuurlijk, new age-muziek is in eerste instantie bedoeld om de zintuigen te kalmeren - het audio-equivalent van een warm bad of een kopje kruidenthee. Het is echter een misverstand om te denken dat er dan ook gelijk niets hoeft te gebeuren. Ik heb niet zo veel met albums met klaterende bergbeekjes of snaterende walvissen. Het is de kunst om de aandacht vast te houden, zonder gelijk te overheersen. Met andere woorden: new age met een 'bite'.
En dat is precies wat Lucia Hwong doet. Deze Amerikaanse componiste (geboren op Hawai, maar opgegroeid in Los Angeles) kende een vliegende start, maar is nooit echt op grote schaal doorgebroken. Ze studeerde 'ethnomusicology', speelt begenadigd pipa (een Chinese luit) en schreef de muziek voor een groot aantal theater- en balletvoorstellingen en documentaires. In 1985 debuteerde ze op het Private Music-label van voormalig Tangerine Dream-lid Peter Baumann met het prachtige 'House Of Sleeping Beauties', twee jaar later gevolgd door 'Secret Luminescence'.
In het boekje van haar debuut schrijft Philip Glass "a young generation of composers has begun to appear. And the thing which distinguishes them [...] is that they represent in their person a dual tradition. Not a borrowing from one tradition or incorporating the sounds of another, but a real blending of Eastern and Western music."
Op beide albums laat Hwong inderdaad iets totaal anders horen (en zeker voor die tijd): de perfecte versmelting tussen Oost en West, waarbij Hwong zowel put uit de rijke Chinese muziektraditie als 'moderne' genres als ambient en avant-gardistische klankexperimenten. Rustgevend en kalmerend, maar tegelijk verrassend en eigenzinnig genoeg om de aandacht vast te houden. Na een lange stilte (waarin ze zich bekwaamde in reiki) bracht Hwong in 1998 en 1999 op haar eigen label Godess een drietal cd's uit, die samen de 'Godess'-trilogie vormen. Naar het schijnt zijn deze albums wat meer wereldmuziek georiënteerd – ze zijn nogal lastig op het spoor te komen.
Luister naar de albums waar het allemaal mee begon: 'House Of Sleeping Beauties' (320 kbps, 65 MB) en 'Secret Luminescence' (320 kbps, 73 MB).
Edward Larry Gordon werd in 1943 geboren in Philadelphia. Hij was dol op muziek en kreeg op jonge leeftijd viool-, piano-, trombone- en zangles. Hij studeerde piano en compositie aan de Howard University, en verhuisde na zijn afstuderen naar New York om het daar te gaan maken als acteur en stand-up comedian. Tot zover niets aan de hand - Gordons levensverhaal lijkt op dat van talloze jongeren die opgroeiden in de jaren vijftig en zestig. Zijn leven nam echter een wending toen hij in 1972 in aanraking kwam met Oosterse mystiek. Gorden verdiepte zich in allerlei spirituele geschriften en kocht een tweedehands citer in een lokale uitdragerij. Hij sloeg aan het knutselen en veranderde het snaarinstrument in een soort elektrische piano.
Wie in 1978 door New York kuierde, liep vroeg of laat Gorden tegen het lijf, die in parken en op straathoeken op zijn citer aan het pingelen was. Zo ook Brian Eno, die in 1979 een wandelingetje maakte door Washington Square Park en gefascineerd bleef staan luisteren. Eno werkte in die tijd aan zijn theorie van 'discreet music' (klanken die naadloos opgaan in de omgeving) en de muziek van Gordon paste perfect in het plaatje. De twee raakten bevriend en in Eno's studio nam Gordon onder de noemer Laraaji in 1981 'Day of Radiance' op, dat werd uitgebracht als het derde deel in Brian Eno’s befaamde Ambient-serie. De eerste drie tracks op het album, 'The Dance 1, 2 & 3', bestaan uit ritmische citerstukken met lichte Arabische elementen, die dankzij hun verschuivende gelaagdheid een hypnotiserende werking hebben en je als vanzelf in een trance doen raken. 'Meditiation 1 & 2' zijn dan weer verstilde nummers (met vingerafdrukken van Eno, die in de producersstoel zat), die golven en pulseren in de Grote Kosmische Zee.
Tijdloos, betoverend en een terechte new age-klassieker. In de jaren die volgden, perfectioneerde Laraaji zijn sound, bracht hij verschillende cd's uit, ging in de leer bij goeroes als Swami Satchidananda en Shri Brahmananda Sarasvati en gaf hij tal van lezingen. Momenteel is hij vooral bekend dankzij zijn wereldwijde workshops voor lachmeditatie. In ieder geval: 'Ambient 3 - Day of Radiance' (192 kbps, 74 MB).
In tegenstelling tot bijvoorbeeld metal, kent het new age-genre geen helder gedefinieerde subgenres. Een panfluit? Bulgaarse keelzang? Hare Krishna-aanhangers die mantra's zingen? Je kunt het allemaal tot new age rekenen. En wordt het iets te serieus of te wazig, dan bieden de hokjes wereldmuziek en avant-garde uitkomst. Toch wordt het genre nog altijd voornamelijk geassocieerd met klaterende bergbeekjes, oeverloos geharp en walvissengeknor.
Ik sprak laatst iemand die me vertelde graag naar new age te luisteren. Of beter gezegd: zijn vriendin zette af en toe een rustgevend cd'tje op en hij luisterde mee. Toen hij enthousiast voorstelde om wat albums voor me mee te nemen, weigerde ik beleefd toen ik hoorde om welke muziek het ging: de Solitudes-serie van de Canadees Dan Gibson, de man die tientallen (zo niet honderden) cd's heeft uitgebracht met natuurgeluiden.
Gibson (1922-2006) was van origine een natuurfotograaf en documentairemaker. In de jaren veertig experimenteerde hij met diverse technieken om natuurgeluiden zo exact mogelijk vast te leggen, en ontdekte al snel dat er behoorlijk wat mensen geïnteresseerd waren in dergelijke opnamen. In de jaren vijftig en zestig verschenen enkele albums, maar de grote klapper kwam met het eerste Solitudes-album 'Environmental Sound Experiences Volume One - By Canoe To Loon Lake / Dawn By A Gentle Stream' uit 1981. Oftewel: een uur lang natuurgeluiden, gepeddel en vogelgetjilp.
Gibson had op dat moment kunnen uitgroeien tot een ambientpionier, maar in plaats daarvan werd hij multimiljonair met zijn natuur-cd's, die eigenlijk allemaal hetzelfde klinken - hoewel het thema (de bergen, de Afrikaanse woestijn, een avond op de Russische toendra, gezellig met z'n allen voor de open haard, uitverkoop bij de H&M) steeds wisselde. Medio jaren tachtig kregen de natuurgeluiden gezelschap van onopvallende piano- en synthesizerklanken (veelal gecomponeerd door Hennie Bekker), wat de Solitudes-serie nog populairder en toegankelijker maakte. Dan Gibson verkocht alleen al van deze serie wereldwijd meer dan 20 miljoen exemplaren - vooral ook omdat zijn albums niet alleen in platenzaken, maar ook in reformwinkels en van die alternatieve drogisterijen te vinden zijn. En hoewel hij in 2006 is overleden, worden de Solitudes-albums in een soort 'Studio Vandersteen'-formule nog altijd bij bosjes tegelijk uitgebracht.
En weet je, soms is die natuurmuzak nog best ontspannend ook – luister naar 'Solitudes- Rocky Mountain Suite' (320 kbps, 91 MB - met muziek van Bekker).
Afgelopen weekend bezocht ik de Mega Platen & CD Beurs in de Utrechtse Jaarbeurs. Oftewel: kilometers vinyl en cd's en mannen die met een licht geobsedeerde blik in de ogen en een uitdraai van hun collectie door bakken met oude lp's aan het spitten zijn. Ik hoef niet zo nodig dat ene zwaar gelimiteerde singletje in mijn bezit te krijgen en liep vrolijk pompommend langs de tientallen kraampjes (opvallend veel metal overigens én heel veel exemplaren van Shania Twains 'Come on over'), zonder ook maar een greintje stress en met een gestaag uitdijende tas met aangeschafte cd's.
Op een gegeven moment kwam ik bij een standje met standaard pop en rock en ik wilde er al aan voorbijlopen, toen mijn oog viel op een weggemoffeld bakje met in papieren hoesjes gestoken cd's. Het eerste album dat ik zag was 'Earthwalk' van Max Lässer's Ark - en toen was mijn aandacht gewekt. In het bakje stonden talloze new age- en wereldmuziekcd's van inmiddels overleden labels als Nightingale, Erdenklang en Narada. Het leek wel op het archief van een radiozender: alle albums waren vakkundig gedemonteerd (zelf het smalle strookje aan de zijkant was er vanaf geknipt), genummerd en in de meeste hoesjes trof ik (Duitstalige) persberichten en recensies aan. Aangezien je het ijzer moet smeden als het heet is, schakelde ik mijn gezonde verstand even uit, en kocht simpelweg alles. Voor een prikkie, dat dan weer wel. Dat ik de hele zondagavond bezig was om alles weer in elkaar te zetten, nam ik op de koop toe.
Maar goed, dankzij Max Lässer ben ik nu een gigantische stapel cd's rijker. En voor wie het zich afvraagt: gitarist Max Lässer was in de jaren zeventig actief in de Zwitserse folkscene en midden jaren tachtig nam hij een aantal solo-albums op onder de noemer Max Lässer's Ark. Hij speelde vaak samen met zijn goede vriend Andreas Vollenweider, die hem in 1985 en 1986 meenam op wereldtournee. De muziek van Max Lässer doet dan ook erg Vollenweider-esk aan; hij begeeft zich op het grensgebied tussen jazz, pop en ruimtelijke new age, waarbij Lässers gitaarspel veel lijkt op de elektrische harp van Andreas Vollenweider. 'Earthwalk' (1987) is het tweede (en meest succesvolle) Max Lässer's Ark-album, dat ruim 20 jaar na dato nog altijd erg plezierig en aangenaam klinkt. Luister zelf (320 kbps, 77 MB).
Dat mijn updatefrequentie de laatste tijd behoorlijk aan het inkakken is, heeft niet zozeer te maken met een gebrek aan inspiratie of een tekort aan interessante onderwerpen, als wel met een chronisch gebrek aan tijd. De stapel nog te beluisteren cd's neemt zienderogen toe en het lukt me maar met moeite om een deuk te slaan in verse afleveringen van 'Heroes', 'Stargate Atlantis' en 'Terminator: The Sarah Connor Chronicles'. En áls ik er dan eens goed voor ga zitten om Araglin.nl te updaten, schiet me vaak iets te binnen dat óók leuk is om te doen.
Toen ik gisteravond bijvoorbeeld een stukje wilde tikken, bedacht ik me dat het wel geinig zou zijn om een mix met new age en aanverwante rustgevende muziek in elkaar te knutselen. Het zit namelijk zo. Ik ben totaal geen ochtendmens en op weg naar mijn werk zit ik meestal als een slaapdronken zombie in de trein, terwijl om me heen mensen irritant en luid aan het bellen zijn of boterhammen met salami soldaat maken. Muziek helpt om nog even te kunnen doorslapen, zonder gelijk zacht knorrend ergens in Alkmaar of Den Helder te belanden.
In een grijs verleden heb ik ooit eens wat podcasts gemaakt met het gratis Audacity en ik was benieuwd of ik met dit programma ook een 'mix' kon fabrieken. Het eindresultaat is best geinig geworden, al zeg ik het zelf. 'Araglin's New Age, World & Lounge Mix', is te verdelen in twee segmenten: een half uur heen en een half uur terug, en bevat ontspannen muziek van onder andere Terry Oldfield, David en Diane Arkenstone, Andreas Vollenweider, Mars Lasar en Karunesh, doorspekt met wat samples. Zo tegen het einde duikt er een voorzichtige lounge-beat op – een signaal om enigszins bij je positieven te komen – ik ben ooit een keer in slaap gevallen in de intercity naar Maastricht, om gelukkig net op tijd voor Utrecht Centraal wakker gepord te worden....
Luister zelf: 'Araglin's New Age, World & Lounge Mix #1' (128 kbps, 61 MB, in het zipje vind je een txt-bestand met alle trackinfo). Commentaar is van harte welkom (let wel: dit is mijn eerste probeersel)! O, en als je niet van belletjes, sitars en kalmerend synthesizergepingel houdt, mag je deze download gerust overslaan.
De grondslagen van de Chinese filosofie zijn geworteld in een bepaalde visie op de werkelijkheid: de 'orde der dingen' is niet statisch, maar altijd in beweging - harmonisch en cyclisch. Dit wordt 'Dao' genoemd. De sturende krachten hierachter zijn Yin en Yang. Een goede balans tussen deze twee zorgt voor harmonie en voorspoed, een slechte onheil.
In verlengde hiervan ligt de leer van de Vijf Elementen, oftewel 'Wu Xing', dat eigenlijk 'Vijf bewegingen' betekent. De Vijf Elementen zijn Water, Vuur, Aarde, Metaal en Hout. Zij staan in een dynamische relatie met elkaar, zowel in positieve als in negatieve zin. Terwijl de schijnbaar tegengestelde Yin- en Yang-elementen worden gekoppeld aan bijvoorbeeld het mannelijke en het vrouwelijke, zijn de eigenschappen van de Vijf Elementen eindeloos te combineren. Je vindt de leer van de Vijf Elementen terug in onder meer de traditionele Chinese geneeskunde, Fengshui, (letterlijk 'wind en water'), Chinese astrologie, de krijgskunst en de Yi Jing (oftewel de 'I Ching', het 'Boek der Veranderingen').
De elementen hebben ook muzikale connotaties: Kung, Shang, Cheuh, Jay en Yu. Deze muziek, opgebouwd rond eeuwenoude patronen en ritmes, zou je organen beter laten functioneren. Zo geeft Muziek van Hout bijvoorbeeld je lever een duwtje in de rug, en verhelpt het rusteloosheid en slapeloosheid. Het krachtigste muzikale element is Aarde, dat niet alleen een positieve invloed heeft op je milt en alvleesklier (en je spijsvertering en eetlust verbetert), maar ook je 'Qi' (ook gespeld als ch'i, chi of ki) een slinger geeft. Qi zou je kunnen omschrijven als levenskracht – de spirituele energie die deel uitmaakt van alles wat bestaat. Tjonge, en dat alles door naar muziek te luisteren!
Download, om dit eens aan den lijve te ondervinden, twee lange, meditatieve nummers in dit zipje (90 MB, 256 kbps), gebaseerd op het element Aarde: sfeervolle en authentieke Chinese muziek, die het bijzonder goed doet op de achtergrond. (Bron en meer informatie: Gele Draak)
Ik ken mensen die zichzelf tijdens het werk een extra duwtje in de rug geven door snoeiharde metal of dance te draaien. Zelf word ik altijd enigszins nerveus als ik dergelijke muziek op heb staan terwijl ik me moet concentreren. Het is dan ook de kunst om iets op te zetten dat de ruimte vult, zonder te overheersen, de aandacht te vragen of te vervallen in Brian Eno-achtige vaagheid. Met andere woorden: een ontspannen muziekje, bijvoorbeeld het album 'Kalimba Moon' van Shastro.
Geen new age-Duitser deze keer, maar een new age-Italiaan. Ik kocht deze cd ooit eens omdat ik in het cd-boekje zag dat Karunesh en Anugama (wél twee new age-Duitsers) zijdelings een vinger in de pap hadden. Dus dan moet het wel snor zitten. 'Kalimba Moon' bevat negen instrumentale tracks, die als een zwoel lentebriesje uit je speakers wapperen. Het heeft eerlijk gezegd allemaal niet zo heel veel om het lijf, maar Shastro slaagt er wonderwel in om een bijzonder relaxte sfeer te creëren, waarbij je als vanzelf je strandstoeltje uitklapt, de schaduw van een kokosboom opzoekt en voorzichtig nipt aan je cocktail terwijl de zon langzaam ondergaat. Zacht kabbelende exotische ritmes, fluit, saxofoon, akoestische gitaar en af en toe een woordenloos meezingrefreintje – totaal ontspannen.
Over Shastro kon ik niet heel veel achtergrondinformatie vinden. ''The development of his unique musical style evolved over many years during his frequent visits to other countries such as Spain, Turkey, Africa, South America and India. These journeys were inspired by a spiritual search that led him to experience meditation in India and creating music for various meditation techniques'', zo lees ik de site van het door hem opgerichte Malimba Records. Ach, soms moet je niet al te veel willen researchen en zeker niet als je eindelijk weer eens een stukje voor je weblog aan het tikken bent. Luister zelf: 'Kalimba Moon' (74 MB, 320 kbps).
Ik heb me altijd verbaasd over het immense succes van Mike Rowland (1958). Hoewel ik een groot liefhebber ben van new age en andere rustgevende muziek, word ik altijd een beetje iebel van zijn zoete pianoklanken. Maar laat ik niet op de zaken vooruit lopen. Mike Rowland maakte begin jaren tachtig een wandelingetje in de bossen van Stanstead toen hij op een gegeven moment prachtige, lieflijke muziek hoorde. Hij keek om zich heen, nieuwsgierig naar de bron van de muziek, maar kon niemand ontdekken – hij was tot zijn grote verbazing helemaal alleen. Mike strekte zich eens lekker uit in het zonnetje en liet de muziek over zich heen komen. Eenmaal thuisgekomen liet de melodie hem niet los. Hij haalde zijn oude cassetterecorder te voorschijn, ging achter de piano zitten en speelde de muziek zo goed mogelijk na. Later voegde hij wat synthesizereffecten toe en gaf het stuk een naam: 'The Fairy Ring'. Rowland maakte voor vrienden, bekenden en enkele esoterische winkeltjes een aantal kopieën en koesterde verder geen al te hoge verwachtingen van de tape. Dankzij mond-op-mond reclame groeide de 'The Fairy Ring' in 1982 uit tot een gigantisch succes. Rowlands muziek werd omarmd door therapeuten, new age-liefhebbers en zelfs door Shirley MacLaine, die 'The Fairy Ring' gebruikte in haar video 'Inner Workout'.
In de jaren die zouden volgen verfijnde Mike Rowland zijn sound (zonder al te schokkende dingen te doen), sleepte een distributiedeal in de wacht met het Nederlandse Oreade, verdiepte zich in de helende aspecten van muziek en bracht regelmatig nieuwe albums uit (waaronder 'Silver Wings', 'My Elfin Friends' en 'Titania - The Fairy Queen'), die steevast goed verkochten. Momenteel houdt Rowland zich vooral bezig met het geven van workshops. In ieder geval: 'The Fairy Ring' is een klassieker, maar je moet er wel van houden: voortkabbelende piano, echoënde synthesizers en voor de rest gebeurt er weinig. Luister zelf (256 kbps, 82 MB – het gaat om een rip van de originele tape).
Overigens bracht de Nederlandse componist Henk Alkema in 1995 'The Fairy Ring Suite' uit, waarop hij samen met een pianiste en het Sylvan String Orchestra Rowlands debuut nog eens dunnetjes overdoet. Als iemand deze cd nog ergens heeft slingeren, hou ik me aanbevolen!
« Vorige Pagina |
Toon berichten 11-20 van 43 |
Volgende Pagina »
